Adam J. Sybilski

 

Niepożądane odczyny po szczepieniu przeciw COVID-19 – jak postępować?

Adverse reactions to COVID-19 vaccine – how to treat? Medycyna Faktów 2021; 1(50): 6-10 DOI: 10.24292/01.MF.0121.A
STRESZCZENIE

Jak do tej pory nie mamy skutecznego leku przyczynowego na COVID-19 i dysponujemy tylko leczeniem objawowym. Najlepszym postępowaniem jest profilaktyka, która w chorobach infekcyjnych opiera się na szczepieniach. Dziesiątki lat stosowania szczepień ochronnych doprowadziły do zniknięcia lub znacznego ograniczenia występowania chorób zakaźnych. Obecnie w Polsce mamy do dyspozycji trzy szczepionki przeciw COVID-19: dwie mRNA (Comirnaty firmy Pfizer/BioNTech i Moderna COVID-19 vaccine) oraz wektorową (COVID-19 Vaccine AstraZeneca). W dużych badaniach klinicznych potwierdzono wysoką skuteczność szczepionek w ochronie przed wystąpieniem objawów COVID-19. Szczepionki mogą wywołać niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). NOP to wszelkie zaburzenia stanu zdrowia mogące mieć związek z przyjętą szczepionką, które pojawiły się w okresie 4 tygodni po podaniu. Badania pokazują, że NOP po szczepionce przeciw COVID-19 występują u ok. 0,03–0,2% zaszczepionych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: ból w miejscu wstrzyknięcia (> 80%), zmęczenie (> 60%), ból głowy (> 50%), bóle mięśni (> 30%), dreszcze (> 30%), bóle stawów (> 20%), gorączka (> 10%) – zwykle łagodna lub umiarkowana, ustępująca w ciągu kilku dni. NOP należy leczyć objawowo, lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi – paracetamolem i ibuprofenem. Zarówno paracetamol, jak i ibuprofen są dobrze przebadanymi preparatami, o dużym bezpieczeństwie i skuteczności. Działanie przeciwgorączkowe oraz przeciwbólowe obu leków jest podobne, jednak warunek stanowi stosowanie odpowiedniego, zalecanego ich dawkowania. Obecnie wydaje się, że paracetamol to lek pierwszego wyboru w leczeniu bólu i gorączki po szczepieniu przeciw COVID-19. Jednak wiedza na temat szczepień i szczepionek stale się pogłębia, a zalecenia zmieniają. Musimy śledzić aktualne informacje i dostosowywać nasze działania do zmieniającej się wiedzy medycznej.

ABSTRACT

We do not have an effective medicine for COVID-19, and we only have symptomatic treatment. The best treatment is prophylaxis, which in infectious diseases is based on vaccinations. Years of using vaccinations have led to the disappearance or significant reduction of infectious diseases. Currently, in Poland, we have three vaccines against COVID-19: two mRNA (Comirnaty by Pfizer/BioNTech and Moderna COVID-19 vaccine) and vector vaccines (COVID-19 Vaccine AstraZeneca). Vaccines are highly effective in protecting against the onset of COVID-19 symptoms in large clinical trials. Vaccines can cause adverse vaccine reactions (any vaccine-related medical condition that has occurred within 4 weeks of vaccination). Studies show that adverse vaccine reactions after the COVID-19 vaccine occurs in about 0.03–0.2% of the vaccinated. The most common adverse reactions were injection site pain (> 80%), fatigue (> 60%), headache (> 50%), myalgia (> 30%), chills (> 30%), arthralgia (> 20%) fever (> 10%), usually mild or moderate, subsiding in a few days. Adverse reactions should be treated with painkillers and antipyretics – paracetamol and ibuprofen. Both paracetamol and ibuprofen are well researched preparations, with high safety and effectiveness. The antipyretic and analgesic effect of both drugs is similar. The condition for a good effect is the use of an appropriate, recommended dosage. Now paracetamol appears to be the drug of first choice for the treatment of pain and fever following COVID-19 vaccination. However, knowledge about immunization and vaccines is growing steadily and recommendations are changing. We need to follow up-to-date information and adapt our activities to changing medical knowledge.

POPRZEDNIE NUMERY